مروری بر سنسور ADS1191

ADS1191 ساخت Texas Instruments یک مدار ورودی آنالوگ یا AFE برای دریافت سیگنال ECG است. این تراشه یک کانال اندازهگیری و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۱۶ بیتی دارد و دادهها را از طریق SPI در اختیار پردازنده قرار میدهد. نرخ داده از ۱۲۵ تا ۸۰۰۰ نمونه در ثانیه قابل تنظیم است.
مبدل دلتا سیگما، تقویتکننده با بهرهٔ قابل برنامهریزی، مرجع داخلی و اسیلاتور داخلی در این تراشه یکپارچه شدهاند. این امکانات بخش مهمی از زنجیرهٔ دریافت سیگنال را فراهم میکنند؛ پردازش و نمایش نتیجه در سیستم میزبان انجام میشود.
مالتیپلکسر ورودی امکان انتخاب مسیر اندازهگیری و استفاده از سیگنالهای آزمایش داخلی را فراهم میکند. تشخیص جداشدن الکترود و مدار درایو پای راست نیز از قابلیتهای تراشه هستند و استفاده از آنها به پیکربندی صحیح وابسته است.
مشخصات فنی
- تعداد کانال اندازهگیری: یک کانال ECG
- رابط ارتباطی: SPI دیجیتال برای تنظیم و دریافت داده
- وضوح مبدل آنالوگ به دیجیتال: ۱۶ بیت
- نرخ دادهٔ قابل تنظیم: ۱۲۵ تا ۸۰۰۰ نمونه در ثانیه
کاربردها
- کاربردهای عمومی: آموزش دریافت و نمایش ECG و توسعهٔ نرمافزار ثبت نمونهها.
- کاربردهای اختصاصی: ارزیابی بخش دریافت سیگنال در نمونههای ثبتکنندهٔ ECG تککانال و طرحهای پچ ECG؛ امکانات ذخیرهسازی، نمایش و ارتباط باید در سیستم میزبان تأمین شوند.
- کاربرد پیشنهادی پژوهشی: بررسی فیلترهای دیجیتال و الگوریتمهای استخراج ضربان برای پروژههای دانشگاهی و ورزشی؛ این برد بهتنهایی دستگاه تشخیص پزشکی نیست.
ماژول ECG تک کانال GebraBit ADS1191

- با توجه به اینکه دسترسی به پایههای سنسور دشوار است، کاربران برای توسعه سختافزاری و نرمافزاری این سنسور به یک برد ابتدایی (starter board) و درایور نیاز دارند. برای راحتی کاربران، GebraMS برد ماژول ECG تک کانال GebraBit ADS1191 را طراحی کرده است. کاربران میتوانند به کمک این برد، به مهمترین پایههای سنسور بهراحتی دسترسی پیدا کنند.
- کافی است برد ماژول ECG تک کانال GebraBit ADS1191 را روی برد (Breadboard) قرار دهید و سپس با یکی از بردهای Arduino، Raspberry Pi یا Discovery و با اعمال ولتاژ مناسب، آن را راهاندازی کنید.
- ما بهویژه استفاده از Gebra STM32F303 را توصیه میکنیم؛ چرا که این برد دارای رگولاتور داخلی ۳.۳ ولت است و ترتیب پایههای آن با تمامی ماژولهای Gebra هماهنگ است (استاندارد GEBRABUS)، بنابراین میتوانید برد ماژول ECG تک کانال GebraBit ADS1191 را مستقیماً به سوکت مربوطه متصل کرده و بدون نیاز به سیمکشی، برنامهنویسی را آغاز کنید.
ماژول GebraBit ADS1191 دسترسی به اتصالات اصلی تراشه را برای توسعهٔ سختافزار و نرمافزار فراهم میکند. این برد یک کانال دریافت ECG دارد؛ کابل سهلید آن به معنی وجود سه کانال مستقل نیست. تغذیهٔ آنالوگ و دیجیتال باید مطابق شماتیک برد و محدودههای مجاز تراشه انتخاب شوند.
برای زمانبندی عملکرد تراشه، میتوان کلاک داخلی یا منبع خارجی را انتخاب کرد. برد به کریستال ۲٫۰۴۸ مگاهرتزی مجهز است؛ انتخاب مسیر کلاک با سلکتورهای روی ماژول و تنظیمات تراشه هماهنگ میشود.
سوکت مادگی ۳٫۵ میلیمتری، اتصال کابل ECG سهلید سازگار با آرایش اتصالات برد را فراهم میکند. پیکربندی تراشه و خواندن نمونهها از طریق SPI انجام میشود. صرفاً یکسانبودن شکل جک، سازگاری الکتریکی کابل را تضمین نمیکند.
ویژگیهای ماژول GebraBit ADS1191
- مسیرهای قابل انتخاب تغذیهٔ آنالوگ و دیجیتال؛ انتخاب باید با محدودهٔ مجاز تراشه مطابقت داشته باشد.
- امکان انتخاب منبع کلاک داخلی یا خارجی برای تراشه.
- کریستال ۲٫۰۴۸ مگاهرتزی روی برد برای مسیر کلاک خارجی.
- یک کانال دریافت سیگنال ECG.
- سوکت ۳٫۵ میلیمتری برای کابل ECG سهلید با سیمبندی سازگار.
- نشانگر LED برای مشاهدهٔ وضعیت روشنبودن ماژول.
- دسترسی به پایههای اصلی ارتباطی و کنترلی تراشه.
- رابط SPI برای تنظیم رجیسترها و خواندن نمونهها.
- آرایش پایهها مطابق استاندارد GEBRABUS.
- امکان استفاده در کنار ماژولهای میکروکنترلر سازگار جبرابیت.
- پدهای لبهای برای نصب ماژول روی برد دیگر.
- بخشهای مکانیکی جداشدنی برای کاهش اندازهٔ برد مطابق طراحی سازنده.
- ابعاد برد: ۳۶٫۲۹ در ۴۶٫۱۸ میلیمتر.
معرفی بخش های ماژول

سنسور ADS1191
تراشهٔ ADS1191 در بخش مرکزی برد قرار دارد و وظیفهٔ تقویت و دیجیتالکردن سیگنال ورودی را انجام میدهد. تشخیص ضربان، فیلترگذاری و تحلیل شکل موج باید در نرمافزار سیستم میزبان پیادهسازی شوند.
جک هدفون 3.5mm
این سوکت برای کابل الکترود ECG است و کاربرد صوتی ندارد. پیش از اتصال کابل، تطابق سیمبندی آن با شماتیک ماژول بررسی شود.
تصویر زیر نمونهٔ کابل سهلید را نشان میدهد. تعیین محل و نقش هر الکترود باید بر اساس برچسبهای کابل و مستندات سازنده انجام شود؛ رنگ سیمها بهتنهایی معیار قابل اتکایی برای تعیین اتصال نیست.

تصویر زیر آرایش نمونهٔ الکترودها را نشان میدهد. دریافت داده به تغذیهٔ صحیح، تنظیم رجیسترها و آغاز تبدیل نیز نیاز دارد؛ اتصال کابل بهتنهایی ماژول را راهاندازی نمیکند. اتصال سیستم به بدن باید با رعایت الزامات ایمنی الکتریکی تجهیزات متصل به بیمار انجام شود.

نمودار زیر نمونهای از شکل موج ECG است. کیفیت سیگنال واقعی به تماس الکترودها، حرکت، نویز محیط، بهره و نرخ نمونهبرداری بستگی دارد و الزاماً با این نمونه یکسان نیست.

جامپر تعیین منبع کلاک داخلی/ خارجی سنسور
این سلکتور مسیر کلاک داخلی یا خارجی را تعیین میکند. مطابق راهنمای جبرابیت برای برد نشاندادهشده، قرارگیری مقاومت صفر اهم در سمت چپ، کلاک داخلی و قرارگیری آن در سمت راست، کلاک خارجی را انتخاب میکند. این جهتها باید با نسخهٔ واقعی برد تطبیق داده شوند.
نکته: مسیر پین CLK و تنظیمات رجیستر کلاک باید با وضعیت سلکتورها هماهنگ باشند. پیش از تغییر مقاومت صفر اهم، تغذیه را قطع کنید و برای تعیین جهت ورودی یا خروجی CLK به دیتاشیت و شماتیک همان نسخهٔ برد مراجعه کنید.

جامپرسلکتور منبع کلاک خارجی
سلکتور دوم مسیر منبع کلاک خارجی را مشخص میکند. راهنمای برد، موقعیت راست را به کریستال روی ماژول نسبت میدهد. برای استفاده از کلاک ورودی یا خروجی روی CLK، مسیر دقیق را از شماتیک بررسی کنید؛ کلاک ورودی خارجی و کلاک داخلی تراشه دو مفهوم متفاوت هستند.

کریستال اسیلاتور 2.048MHz
کریستال ۲٫۰۴۸ مگاهرتزی روی برد برای فراهمکردن کلاک خارجی تراشه در نظر گرفته شده است. فعالبودن این مسیر به وضعیت سلکتورها و تنظیم صحیح کلاک وابسته است.
جامپر سلکتور ولتاژ تغذیهی آنالوگ (AVDD)
AVDD مربوط به بخش آنالوگ است. طبق راهنمای ماژول، سلکتور آنالوگ امکان انتخاب مسیر ۳٫۳ یا ۵ ولت را دارد. محدودهٔ تغذیهٔ آنالوگ تراشه طبق TI، ۲٫۷ تا ۵٫۲۵ ولت است؛ پیش از اعمال تغذیه، مسیر انتخابشده را با شماتیک تطبیق دهید.
جامپر سلکتور ولتاژ تغذیهی دیجیتال (DVDD)
DVDD تغذیهٔ بخش دیجیتال و مرجع سطح منطقی ارتباطات تراشه است. محدودهٔ مجاز آن طبق TI، ۱٫۷ تا ۳٫۶ ولت است؛ ۵ ولت نباید مستقیماً به DVDD تراشه اعمال شود. نوشتهٔ ۵V روی ورودی برد، بدون بررسی مدار، مجازبودن ۵ ولت روی پایهٔ دیجیتال تراشه را اثبات نمیکند.
پین های ماژول

پین های تغذیه
پایههای ۳V۳ و ۵V، مسیرهای تغذیهٔ مشخصشده روی برد هستند. انتخاب ورودی و وضعیت سلکتورها باید با شماتیک همان نسخهٔ ماژول مطابقت داشته باشد؛ محدودهٔ ولتاژ پایههای تراشه ملاک نهایی است.
GND زمین ماژول است و در اتصال به پردازندهٔ میزبان، مرجع مشترک ارتباطات را فراهم میکند. الزامات ایزولاسیون در سمت ارتباط با بدن باید در طراحی سیستم نهایی رعایت شوند.
پین های SPI
- SDI / MOSI: ورودی دادهٔ ماژول از پردازنده؛ برای ارسال فرمانها و تنظیمات.
- SDO / MISO: خروجی دادهٔ ماژول به پردازنده؛ برای دریافت اطلاعات و نمونهها.
- SCK: ورودی کلاک ارتباط SPI که توسط پردازندهٔ میزبان تولید میشود.
- CS: ورودی انتخاب تراشه با منطق فعالپایین؛ در تراکنش مربوط به این ماژول باید فعال شود.
برای استفاده از چند ماژول روی گذرگاه SPI، در صورت سازگاری سطح منطقی و رعایت رفتار خروجیها، خطوط کلاک و داده میتوانند مشترک باشند. هر ماژول باید خط CS مستقل داشته باشد و نرمافزار در هر تراکنش فقط ماژول موردنظر را انتخاب کند.
پین های ورودی/خروجی
- GP1: پایهٔ GPIO1 تراشه؛ جهت و عملکرد آن از طریق تنظیمات مربوط کنترل میشود.
- GP2: پایهٔ GPIO2 تراشه؛ قابل پیکربندی بهعنوان ورودی یا خروجی عمومی.
دیگر پین ها
- RST: ورودی بازنشانی تراشه؛ بازنشانی جایگزین قطع تغذیه نیست.
- RDY: خروجی اعلام آمادهشدن داده با منطق فعالپایین؛ برای هماهنگکردن زمان خواندن نمونهها.
- STA: ورودی START برای کنترل آغاز یا توقف تبدیل؛ وظیفهٔ آن روشنکردن تغذیهٔ برد نیست.
اتصال به پردازنده

اتصال SPI با GebraBit STM32F303
در اتصال نشاندادهشده برای GebraBit STM32F303، خطوط SDI، SDO، SCK و CS بهترتیب با PB5، PB4، PB3 و PC13 متناظرند. تنظیم عملکرد پایهها و SPI در STM32CubeMX باید با مدل دقیق پردازنده و سیمبندی برد هماهنگ باشد؛ اتصال فیزیکی بهتنهایی تنظیم نرمافزار را انجام نمیدهد.

اتصال SPI با GebraBit ATMEGA32A
در برد GebraBit ATMEGA32A، آرایش سازگار با GEBRABUS امکان اتصال متناظر خطوط SPI را فراهم میکند. پیش از نصب ماژول، جهت قرارگیری، تغذیه و سطح منطقی پایهها را بررسی کنید و سپس SPI و خط CS را در نرمافزار پیکربندی کنید.
توجه: تنظیمات تغذیهٔ ماژول را با شماتیک و خروجی برد میزبان تطبیق دهید. در نمونهٔ اتصال ۳٫۳ ولتی جبرابیت، مسیرهای تغذیه باید مطابق راهنمای همان برد تنظیم شوند. برای اتصال به میزبان ۵ ولتی، سازگاری سطوح منطقی باید جداگانه بررسی شود.
اتصال SPI با ARDUINO UNO
- تغذیهٔ نمونهٔ ۳٫۳ ولتی: پایهٔ ۳V۳ ماژول به منبع ۳٫۳ ولت با ظرفیت جریان کافی متصل شود و سلکتورها مطابق راهنمای برد تنظیم شوند.
- زمین: GND ماژول و GND برد Arduino در سمت میزبان مشترک باشند.
- مسیر فرمان: SDI ماژول به D11 / MOSI در Arduino UNO R3، با رعایت سازگاری سطح منطقی.
- مسیر دریافت: SDO ماژول به D12 / MISO در Arduino UNO R3، با رعایت سازگاری سطح منطقی.
- کلاک ارتباط: SCK ماژول به D13 / SCK در Arduino UNO R3، با رعایت سازگاری سطح منطقی.
- انتخاب تراشه: CS ماژول به D10 در Arduino UNO R3. خطوط خروجی UNO R3 پنجولتیاند؛ اتصال مستقیم آنها به ورودیهای ADS1191 بدون احراز سازگاری یا تبدیل سطح منطقی توصیه نمیشود.
